Καλύπτουμε όλη τη Βόρεια Ελλάδα

Αντιμετώπιση σφηκών

Ασφαλής αντιμετώπιση φωλιών και σμηνών σφηκών

Οι σφήκες είναι κοινωνικά έντομα που σχηματίζουν αποικίες και κατασκευάζουν φωλιές σε προστατευμένα σημεία, συχνά κοντά σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους. Η παρουσία τους μπορεί να γίνει ιδιαίτερα ενοχλητική κατά τους θερμούς μήνες, όταν αναζητούν τροφή και νερό.

Τα τσιμπήματά τους προκαλούν συνήθως πόνο, ερυθρότητα και τοπικό πρήξιμο. Σε άτομα με αλλεργία στο δηλητήριο των υμενοπτέρων, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Για τον λόγο αυτό, η προσέγγιση και η απομάκρυνση μιας φωλιάς απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.

Πού κατασκευάζουν τις φωλιές τους οι σφήκες;

Οι σφήκες επιλέγουν συνήθως προστατευμένα σημεία που τους προσφέρουν ασφάλεια και εύκολη πρόσβαση σε τροφή. Φωλιές μπορεί να εντοπιστούν:

  • Κάτω από στέγες, κεραμίδια και γείσα.
  • Σε μπαλκόνια, τέντες και εξωτερικούς τοίχους.
  • Σε αποθήκες, γκαράζ και βοηθητικούς χώρους.
  • Μέσα σε κουφώματα, ρολά και κοιλότητες κτιρίων.
  • Σε δέντρα, θάμνους και άλλες προστατευμένες θέσεις στον κήπο.
  • Σε υπόγειες κοιλότητες ή ανοίγματα στο έδαφος, ανάλογα με το είδος.

Ποια είδη σφηκών συναντάμε στη χώρα μας;

Κοινή σφήκα (Vespula vulgaris)

Έχει χαρακτηριστικό κίτρινο και μαύρο χρωματισμό και σχετικά μικρό μέγεθος. Δημιουργεί αποικίες και κατασκευάζει φωλιές στο έδαφος, σε κοιλότητες, σε κτίρια και σε προστατευμένα σημεία. Μπορεί να γίνει επιθετική όταν αισθανθεί ότι απειλείται η φωλιά της.

Γερμανική σφήκα (Vespula germanica)

Μοιάζει αρκετά με την κοινή σφήκα, με κίτρινο και μαύρο χρωματισμό. Κατασκευάζει φωλιές σε προστατευμένα σημεία, συχνά κάτω από το έδαφος ή μέσα σε κοιλότητες κτιρίων. Οι αποικίες της μπορούν να αναπτυχθούν σημαντικά κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου.

Ανατολική σφήκα ή σκούρκος (Vespa orientalis)

Είναι ένα από τα μεγαλύτερα είδη σφηκών που συναντάμε στην Ελλάδα. Έχει χαρακτηριστικό κοκκινωπό-καφέ σώμα και μια έντονη κίτρινη ζώνη στην κοιλιά. Μπορεί να κατασκευάζει φωλιές μέσα στο έδαφος, αλλά και σε κοιλότητες κτιρίων ή άλλα προστατευμένα σημεία. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν η φωλιά βρίσκεται κοντά σε κατοικημένους χώρους.

Ευρωπαϊκή σφήκα ή σερσένι (Vespa crabro)

Είναι μεγάλη σφήκα με χαρακτηριστικό καφέ, κοκκινωπό και κίτρινο χρωματισμό. Κατασκευάζει φωλιές κυρίως σε φυσικές κοιλότητες, όπως κουφάλες δέντρων, αλλά και σε καμινάδες ή άλλους προστατευμένους χώρους. Παρά το μέγεθός της, συνήθως δεν επιτίθεται εάν δεν αισθανθεί ότι απειλείται.

Σφήκες χαρτιού (Polistes dominula και άλλα είδη του γένους Polistes)

Είναι συνήθως πιο λεπτόσωμες από τις κοινές σφήκες και κατασκευάζουν μικρότερες, ανοιχτές φωλιές που μοιάζουν με χάρτινη κηρήθρα. Συχνά τις συναντάμε κάτω από στέγες, σε μπαλκόνια, πέργκολες και άλλες προστατευμένες επιφάνειες.

Κοινή σφήκα

Γερμανική σφήκα

Ανατολική σφήκα

Ευρωπαϊκή σφήκα

Σφήκες χαρτιού

Πώς θα καταλάβετε ότι υπάρχει φωλιά σφηκών;

Ορισμένες ενδείξεις που μπορεί να υποδηλώνουν την ύπαρξη φωλιάς είναι:

  • Συχνή παρουσία σφηκών που πετούν προς και από ένα συγκεκριμένο σημείο.
  • Αυξημένη δραστηριότητα γύρω από στέγες, μπαλκόνια ή κήπους.
  • Ορατή κατασκευή φωλιάς με χαρακτηριστική χάρτινη υφή.
  • Επαναλαμβανόμενη εμφάνιση σφηκών στο ίδιο σημείο.

Η αυξημένη παρουσία σφηκών σε έναν χώρο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει φωλιά ακριβώς εκεί. Μπορεί να προσελκύονται από διαθέσιμη τροφή ή από κοντινές εστίες.

Σφηκοφωλιά σε σοφίτα

Σφηκοφωλιά σε σοφίτα

Γιατί είναι επικίνδυνη η παρουσία τους;

Οι σφήκες μπορούν να τσιμπήσουν όταν αισθανθούν ότι απειλείται η φωλιά τους. Σε αντίθεση με τις μέλισσες, μπορούν να τσιμπήσουν περισσότερες από μία φορές.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν:

  • Υπάρχει φωλιά κοντά σε πόρτες, παράθυρα ή σημεία συχνής διέλευσης.
  • Η φωλιά βρίσκεται κοντά σε χώρους όπου παίζουν παιδιά ή κινούνται κατοικίδια.
  • Υπάρχει έντονη δραστηριότητα σφηκών σε αυλές και εξωτερικούς χώρους.
  • Στον χώρο βρίσκονται άτομα με γνωστή αλλεργία σε τσιμπήματα υμενοπτέρων.

Επαγγελματική αντιμετώπιση σφηκών

Η ECO Απεντομωτική

αξιολογεί το σημείο όπου εμφανίζονται οι σφήκες και εντοπίζει τη θέση και την έκταση της δραστηριότητάς τους.

Με βάση τα χαρακτηριστικά της φωλιάς και τις συνθήκες του χώρου, επιλέγεται η κατάλληλη μέθοδος επαγγελματικής αντιμετώπισης, με στόχο τη διαχείριση της εστίας και τον περιορισμό του κινδύνου για τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τον χώρο.

Η προσπάθεια καταστροφής ή απομάκρυνσης μιας φωλιάς χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό και εμπειρία μπορεί να προκαλέσει μαζική επίθεση από τις σφήκες.

Πώς μπορείτε να προλάβετε την εμφάνισή τους;

  • Κλείνετε καλά τους κάδους απορριμμάτων.
  • Μην αφήνετε εκτεθειμένα τρόφιμα και γλυκά ροφήματα σε εξωτερικούς χώρους.
  • Καθαρίζετε τακτικά υπολείμματα τροφών και πεσμένα φρούτα.
  • Ελέγχετε περιοδικά στέγες, αποθήκες και προστατευμένα σημεία του κτιρίου.
  • Αν εντοπίσετε αρχόμενη φωλιά, μην επιχειρήσετε να την απομακρύνετε μόνοι σας.

Συχνές ερωτήσεις για τις σφήκες

Ένδειξη παρουσίας φωλιάς είναι η συχνή εμφάνιση σφηκών που ακολουθούν συγκεκριμένη διαδρομή προς ένα σημείο, όπως μια τρύπα στο έδαφος, μια σχισμή στον τοίχο ή ένα προστατευμένο σημείο κάτω από τη στέγη. Η συγκέντρωση πολλών σφηκών στην ίδια περιοχή μπορεί επίσης να υποδηλώνει κοντινή φωλιά.

Οι σφήκες επιλέγουν προστατευμένα σημεία με εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό. Οι φωλιές μπορεί να βρίσκονται στο έδαφος, σε κουφάλες δέντρων, κάτω από κεραμίδια, σε στέγες, σε αποθήκες, σε κοιλότητες τοίχων και σε άλλες κατασκευές.

Ο όρος «σκούρκος» χρησιμοποιείται συνήθως για μεγαλύτερα είδη σφηκών, όπως η ανατολική σφήκα (Vespa orientalis) και η ευρωπαϊκή σφήκα (Vespa crabro). Διακρίνονται κυρίως από το μεγαλύτερο μέγεθος και τη διαφορετική εμφάνισή τους σε σχέση με τις μικρότερες κοινές σφήκες.

Ναι, μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται σε κήπο, αυλή ή σημείο όπου κινούνται άνθρωποι και κατοικίδια. Οι σφήκες μπορεί να αντιδράσουν επιθετικά εάν κάποιος πλησιάσει ή ενοχλήσει τη φωλιά τους.

Αποφύγετε να πλησιάσετε, να χτυπήσετε ή να επιχειρήσετε να καταστρέψετε τη φωλιά. Κρατήστε παιδιά και κατοικίδια μακριά από το σημείο και απευθυνθείτε σε επαγγελματία για την αξιολόγηση και την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Οι περισσότερες κοινωνικές σφήκες δημιουργούν νέες αποικίες κάθε χρόνο. Οι παλιές φωλιές συνήθως δεν χρησιμοποιούνται ξανά από την επόμενη αποικία, αλλά το ίδιο σημείο μπορεί να προσελκύσει νέες βασίλισσες που θα κατασκευάσουν φωλιά.

Η διαδικασία ξεκινά με τον εντοπισμό της φωλιάς, την εκτίμηση του μεγέθους της και την αξιολόγηση της θέσης της. Με βάση αυτά τα στοιχεία επιλέγεται η κατάλληλη μέθοδος επαγγελματικής αντιμετώπισης, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια των ανθρώπων και των κατοικίδιων.

Το τσίμπημα προκαλεί συνήθως πόνο, ερυθρότητα και τοπικό οίδημα. Σε άτομα με αλλεργία στο δηλητήριο των υμενοπτέρων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Εάν εμφανιστούν δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στο πρόσωπο ή στον λαιμό, ζάλη ή γενικευμένη αντίδραση, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.

Η δραστηριότητά τους αυξάνεται συνήθως από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού οι αποικίες αναπτύσσονται και η παρουσία των εργατριών γίνεται πιο αισθητή, ιδιαίτερα σε χώρους με διαθέσιμη τροφή και νερό.

Όχι. Ακόμη και μια μικρή φωλιά μπορεί να φιλοξενεί σφήκες που θα αντιδράσουν αμυντικά εάν αισθανθούν απειλή. Η προσπάθεια απομάκρυνσης χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλά τσιμπήματα. Συνιστάται η αξιολόγηση από επαγγελματία.

Εντοπίσατε φωλιά σφηκών;

Μην πλησιάζετε και μην επιχειρείτε να καταστρέψετε τη φωλιά. Απομακρύνετε παιδιά και κατοικίδια από το σημείο και επικοινωνήστε με την ECO Απεντομωτική για την αξιολόγηση και την επαγγελματική αντιμετώπιση του περιστατικού.